Μια βόλτα στον κτηνίατρο.

puppy

Τις περισσότερες φορές, η επίσκεψη στον κτηνίατρό μας είναι  ένας πονοκέφαλος για μας και μια δύσκολη στιγμή για τον σκύλο μας.

Παρόλο που προσπαθούμε επιμελώς να μη αφήσουμε τον σκύλο μας να καταλάβει ότι θα πάμε για εμβόλιο, κατά ένα περίεργο τρόπο μοιάζει να το αντιλαμβάνεται από πολύ νωρίς και να δυσανασχετεί.

Αρχίζει να τρέμει ή  να χτυπιέται για να αποφύγει την είσοδο στο κτηνιατρείο ή ακόμα χειρότερα, να δαγκώνει κατά την εξέταση. Η ένταση του είναι μεγάλη και ο χειρισμός πολύ δύσκολος.

Για να αποφύγουμε όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα ,υπάρχουν κάποια βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσουμε από νωρίς ,όντας κουτάβι , που θα κάνουν την ζωή όλων πιο εύκολη και συνεπώς πιο ευχάριστη.

Αν έχουμε χάσει όμως την περίοδο αυτή και το κουτάβι μας έχει μεγαλώσει και έχει γίνει ένας δύσκολος σκύλος στις βόλτες του στον κτηνίατρο, δεν απελπιζόμαστε…μπορούμε πάντα να  ακολουθήσουμε το ίδιο πρόγραμμα απευαισθητοποίησης  του στις επισκέψεις στον γιατρό.

Κάντε το κτηνιατρείο το καλύτερο μέρος για τον σκύλο σας.

Ζητήστε από τον κτηνίατρό σας την άδεια να τον επισκεφτείτε κάποιες φορές χωρίς να κάνει κάποια εξέταση. Δεν θα σας το αρνηθεί αρκεί να μην καταχρασθείται το προνόμιο αυτό που σας δίνει.

Ταίστε λιχουδιές στο κουτάβι σας ,στην είσοδο του ιατρείου για ένα μικρό διάστημα και μετά φύγετε. Όσο πιο συχνά το επαναλάβετε τόσο πιο αποτελεσματικό θα είναι.Ακόμα όμως και μια φορά τον μήνα είναι αρκετό.

Στην συνέχεια ,μπείτε στο ιατρείο και βάλτε τον στην ζυγαριά, ταίστε τον για λίγο και φύγετε.

Μετά από μερικές τέτοιες θετικές εμπειρίες ,ζητήστε από τον κτηνίατρο να τον ταίσει , να τον βάλει στο εξεταστήριο και να τον ξανά ταίσει  και μετά πάρτε το κουτάβι πίσω στο σπίτι.

Επαναλάβετε την διαδικασία εώς ώτου ο σκύλος σας μπαίνει στο κτηνιατρείο με αυτοπεποίθηση.

Πάντα το αποτέλεσμα της επίσκεψης να είναι θετικό για το κουτάβι σας.

Αν κατά την διάρκεια κάποιας επίσκεψης, ο σκύλος σας φοβηθεί από κάτι, μην φύγετε, απλά πάρτε τον λίγο πιο πέρα ,όπου νιώθει καλύτερα ,ακόμα ίσως και έξω από το κτηνιατρείο και επιβραβεύστε τον για την ηρεμία του.

Αν ο σκύλος σας φοβάται πολύ ακόμα και όταν είναι στο χώρο που παρκάρετε στον κτηνίατρο,τότε έχετε πολύ δουλειά μπροστά σας.

Κάντε μερικές επισκέψεις στον χώρο αυτό και ακόμα ακόμα ,ταίστε του το φαγητό του εκεί.

Η διαδικασία του να φτάσετε το κτήριο του κτηνιατρείου μπορεί να πάρει μερικές επισκέψεις, αφού μπορείτε να συνεχίσετε μονάχα όταν ο σκύλος νιώθει χαλαρός πια στον εξωτερικό χώρο του ιατρείου.

Θα δείτε ότι καθώς φτάνετε στο ιατρείο και όσο ακόμα είστε στο αυτοκίνητο, ο σκύλος μπορεί να τιναχτεί ή να μοιάζει χαλαρός. Επιβραβεύστε τον για την συμπεριφορά αυτή και  συνεχίστε την διαδικασία.

Αργά ίσως ,αλλά σταθερά , προχωρήστε ως το κτηνιατρείο και την στιγμή της εξέτασης.

Φανταστείτε πόσο εύκολη είναι η διαδικασία όταν έχουμε να κάνουμε με  ένα κουτάβι και πόσο γρήγορα θα πάνε τα βήματα .Με αυτό τον τρόπο ,ο κτηνίατρος θα είναι ένας καλός φίλος για το σκύλο μας και το κτηνιατρείο ,ένα από τα αγαπημένα του μέρη για επίσκεψη.

Στον αγαπημένο μας «Paco», που λατρεύει τον κτηνίατρό του και στην star «Judy», που πλέον δεν τον βλέπει σαν κακό εχθρό.

 

Tου Δημοσθένη Μουμιάδη        
Επαγγελματία Εκπαιδευτή Σκύλων
Kynagon Positive Dog Training 
Τηλ. 6979.98.66.30
info@kynagon.gr | http://www.kynagon.gr

 

 


ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ R+ / P-

 

thetiki-ekpedeusi-skylouΟ όρος «θετική εκπαίδευση» αναφέρεται στην μέθοδο κατά την οποία χρησιμοποιούνται δυο από τις τέσσερις βασικές αρχές μάθησης όλων των ζώων (Operant Conditioning-B.F Skinner), την Θετική Ενίσχυση (R+)  και την Αρνητική Τιμωρία (P-). Στην Θετική ενίσχυση, επιβραβεύουμε τον σκύλο για την συμπεριφορά του, με αποτέλεσμα την πιθανότητα επανάληψης της συμπεριφοράς που «ανταμείφθηκε».

Στην Αρνητική τιμωρία αφαιρούμε ένα προνόμιο του σκύλου, με αποτέλεσμα την πιθανότητα μείωσης της επανάληψης της συμπεριφοράς που «τιμωρήθηκε».

Η λέξη «πιθανότητα» αναφέρεται και στις δυο από τις τέσσερις αρχές του Operant Conditioning και αυτό γιατί το αποτέλεσμα εξαρτάται από το τι θεωρεί επιβράβευση (ενίσχυση) ένας σκύλος ή τι θεωρεί τιμωρία(αφαίρεση προνομίου).
Όταν πρόκειται να επιβραβεύσουμε έναν σκύλο πρέπει να ξέρουμε τι είναι αυτό που του αρέσει πραγματικά, και να του το προσφέρουμε την κατάλληλη στιγμή, δηλαδή αμέσως μετά από την συμπεριφορά.

Από την άλλη όταν μιλάμε για αρνητική τιμωρία (P-) δεν αναφερόμαστε σε «φυσική» τιμωρία – κλωτσιές, φωνές, πνίχτες, ηλεκτρικά κολάρα και γενικώς «διορθώσεις» – αλλά σε αφαίρεση ενός προνομίου του ζώου, που αν συνδυαστεί με θετική ενίσχυση φέρνει εκπληκτικά και άμεσα αποτελέσματα. Δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αρνητική τιμωρία, αν δεν έχει υπάρξει θετική ενίσχυση.

Π.χ, δεν έχει νόημα να αφαιρέσω την  προσοχή μου από τον σκύλο, αν δεν είμαι κάτι ευχάριστο για αυτόν. Τα παιδιά μαλώνουν παίζοντας μπάλα – τους παίρνω την μπάλα, δηλαδή τους αφαιρώ το προνόμιο που είχαν, να παίζουν με την μπάλα- για να σταματήσουν να μαλώνουν όταν παίζουν.

Όταν δεν χρησιμοποιούμε «φυσική τιμωρία», κοινώς βία, στον σκύλο μας, δεν τον στρεσάρουμε πράγμα που συμβάλει στην  πιθανότητα αύξησης της μάθησης του. Κάτι ανάλογο ισχύει και στους ανθρώπους . Για σκεφτείτε, πόσο δύσκολα μπορείτε να συγκεντρωθείτε και να μάθετε οτιδήποτε, αν είστε στρεσαρισμένοι, φοβάστε ή νιώθετε ότι κινδυνεύετε.
Η οποιαδήποτε βίαιη συμπεριφορά – διόρθωση, απέναντι σε οποιοδήποτε ζώο, ανεβάζει το επίπεδο του στρες, προκαλεί φοβίες και δεν επιτρέπει στον σκύλο να μάθει τι του ζητάμε να κάνει. Όταν αναφερόμαστε σε βία εννοούμε οτιδήποτε προκαλεί φόβο και υπερβολικό στρες στον σκύλο. Οι φωνές μας είναι κάτι που πραγματικά μπορεί να τρομοκρατήσει τα σκυλιά και στις περισσότερες των περιπτώσεων απλά και μόνο τα μπερδεύουν.

Όταν αναφερόμαστε σε ενίσχυση συμπεριφοράς, ουσιαστικά μιλάμε για επιβράβευση, ανταμοιβή. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει μόνο λιχουδιές αλλά οτιδήποτε αρέσει στο ζώο. Κάθε σκύλος έχει τις δικές του ανάγκες-αδυναμίες  και είναι ανάλογες με το περιβάλλον και την κατάσταση που βιώνει.

Μιλάμε για μια τεράστια επιλογή ενισχυτών που  έχουμε στην διάθεση μας για να χρησιμοποιήσουμε σωστά και να ενισχύσουμε μια συμπεριφορά που θέλουμε να επαναληφθεί. Ως ενισχυτή θα μπορούσαμε να εννοούμε το φαγητό,τα παιχνίδια, το χάδι, μια άλλη πολύ αρεστή συμπεριφορά, που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να ενισχύσουμε μια άλλη λιγότερο αρεστή στον σκύλο (κάτσε για να πας βόλτα).

Μια πολύ σημαντική ενίσχυση συμπεριφοράς, είναι αυτή καθ’ αυτή η σημασία που δίνουμε στον σκύλο μας και δεν το γνωρίζουμε. Αποτέλεσμα είναι, όχι μόνο να μην τη χρησιμοποιούμε την κατάλληλη στιγμή και  για την κατάλληλη συμπεριφορά, αλλά όταν δεν πρέπει, ενισχύοντας έτσι τις ακριβώς αντίθετες συμπεριφορές που δεν μας εξυπηρετούν. Π.χ ο σκύλος γαβγίζει ζητώντας την προσοχή μας και εμείς του την δίνουμε ανταποκρινόμενοι σε αυτό – τι είναι, τι θες, τώρα έρχομαι…κ.λ.π,με αποτέλεσμα ο σκύλος μας να γαβγίζει κάθε φορά που θέλει την προσοχή μας.

Οι συμπεριφορές που συχνά επιβραβεύονται, είτε το ξέρουμε είτε όχι, με τον καιρό γίνονται συνήθεια για τον σκύλο και δύσκολα αλλάζουν. Προσέξτε λοιπόν τι επιβραβεύεται και χρησιμοποιήστε αυτό το όπλο προς συμφέρον σας. Σταματήστε να φωνάζεται στα σκυλιά σας γιατί, όπως και μόνοι σας θα έχετε αντιληφθεί, δεν φέρνει μόνιμο αποτέλεσμα. Η ανεπιθύμητη για μας συμπεριφορά επαναλαμβάνεται…..

Με αυτή την μέθοδο, μπορούμε να εκπαιδεύσουμε όλα τα σκυλιά(και άλλα ζώα) και όλους τους χαρακτήρες, κάτι που παλαιότερα θεωρούσαμε πολύ δύσκολο ή ακόμα και αδύνατο.

 

Tου Δημοσθένη Μουμιάδη        
Επαγγελματία Εκπαιδευτή Σκύλων
Kynagon Positive Dog Training 
Τηλ. 6979.98.66.30
info@kynagon.gr | http://www.kynagon.gr


Η Τιμωρία στην εκπαίδευση του σκύλου.

 

timoriaΌταν οι άνθρωποι προσπαθούν να «κυριαρχήσουν» απέναντι στον σκύλο τους, συνήθως χρησιμοποιούν βίαιες τεχνικές. Προσπαθούν να γίνουν τα αφεντικά απέναντι στα σκυλιά τους, τραβώντας , χτυπώντας και φωνάζοντας τα. Οι πνίχτες, τα τραβήγματα του λουριού βόλτας και τα ηλεκτρικά κολάρα, είναι τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση από εκείνους που βασίζονται σε τέτοιες τεχνικές κυριαρχίας.

Οι κάθε μορφής πνίχτες μπορούν να τραυματίσουν  την τραχεία του σκύλου και την σπονδυλική στήλη του προκαλώντας σοβαρό πρόβλημα. Αυτού του είδους τα περιλαίμια δεν παρέχουν καμιά θετική πληροφορία και γνώση στον σκύλο. Τα τραβήγματα του πνίχτη εμποδίζουν τον σκύλο να προβεί σε κάποιες συμπεριφορές μέσω του πόνου – πνιγμού και της αποφυγής της τιμωρίας.

Αυτό δεν σημαίνει όμως, ότι του μαθαίνει και τι ακριβώς θέλουμε να κάνει και ετσι η συμπεριφορά εύκολα θα επαναληφθεί.

Η χρήση των ηλεκτρικών κολάρων, προκαλεί στρες, φοβία  και επιθετικότητα στους σκύλους, κάνοντας έτσι τα προβλήματα συμπεριφοράς των ζώων χειρότερα, χαλούν την σχέση με τους ανθρώπους και κάνουν τα στρεσαρισμένα και ανήσυχα σκυλιά πολύ χειρότερα.

Το στρες στα ζώα εμποδίζει την διαδικασία της μάθησης.

Τα τραβήγματα του λουριού ή του πνίχτη και οι ηλεκτρικές εκκενώσεις των κολάρων κάνουν τα σκυλιά να αποφεύγουν ποικιλία καταστάσεων και συμπεριφορών και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος, με λάθος χρονισμό της τιμωρίας, να γίνει ανεπιθύμητος συσχετισμός με απρόβλεπτες εκπαιδευτικές συνέπειες. Τέτοιες εκπαιδευτικές τεχνικές δεν είναι σε καμιά περίπτωση ευχάριστες ούτε για τον εκπαιδευτή ούτε βέβαια και για τον σκύλο.

Ένα άλλο πρόβλημα που παρουσιάζεται είναι ότι  για να μάθει ένα ζώο να μην κάνει την απαγορευμένη(για εμάς) συμπεριφορά, πρέπει να τιμωρηθεί πολλές φορές με ένταση και συνέπεια. Δυστυχώς το σκυλί τιμωρείται τις περισσότερες φορές από την αρχή, μην γνωρίζοντας τι πρέπει να κάνει και έτσι, αν δεν καταλάβει γρήγορα τι ακριβώς του ζητάμε, γίνεται δύστροπο, πεισματάρικο, αντιδραστικό και κυρίαρχο. Πολύ συχνά σε τέτοιες περιπτώσεις, θα ακούσετε να λένε ότι ο σκύλος είναι «δυσκολος» και δεν εκπαιδεύεται.

Είναι πολύ ποιο απλό και εύκολο να μάθεις σε έναν σκύλο από την αρχή τι να κάνει και όχι τι να μην κάνει. Η πρόοδος της μάθησης έρχεται γρήγορα και ξεκάθαρα για το ζώο. Μην συγκεντρώνεστε στο τι δεν πρέπει να κάνει ένας σκύλος αλλά τι θέλετε να κάνει. Επιβραβεύστε πλούσια αυτές τις συμπεριφορές και θα δείτε γρήγορα αποτέλεσμα.

Το «μη» δεν έχει καμιά απολύτως πληροφορία για τον σκύλο αν δεν συνοδεύεται από μια δυσάρεστη για αυτόν συνέπεια. Φωνάζοντας, χτυπώντας και τρομάζοντας τον σκύλο σας δεν θα μπορέσετε εύκολα να σταματήσετε μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά αν δεν την αντικαταστήσετε με μια εναλλακτική που θα είναι επιθυμητή από το ζώο.
Ο σκύλος πάντα κάνει κάτι για κάποιον λόγο. Αντιδρά σε ερεθίσματα και μαθαίνει με συσχετισμούς, προσπαθώντας να πετύχει με τον ευκολότερο τρόπο τα περισσότερα οφέλη για αυτόν από την μία και να αποφύγει να «τιμωρηθεί» από την άλλη.

Δεν κάνει πολύπλοκες σκέψεις και δεν θέλει να μας την «φέρει» ή να κυριαρχήσει πάνω μας. Εμείς είμαστε αυτοί που δίνουμε ανθρώπινα χαρακτηριστικά στον σκύλο και μπερδεύουμε την κατάσταση.
Χαρακτηριστική είναι η φράση των καλύτερων εκπαιδευτών ζώων στον κόσμο: «Εκπαιδεύοντας συστηματικά για σχεδόν εκατό χρόνια, περισσότερα από 10.000 ζώα από 145 διαφορετικά είδη, χρησιμοποιήσαμε τιμωρία μόνο 12 φορές. Ανταμείβεται την σωστή συμπεριφορά.» – Robert Bailey & Marian Breland-Bailey (Animal Behavior Enterpraises / USA).

Μην επιτρέπετε να χτυπούν και να βασανίζουν τα σκυλιά σας με οποιοδήποτε τρόπο και για οποιονδήποτε λόγο.

 

Πάντα υπάρχει καλύτερος τρόπος!

 

Tου Δημοσθένη Μουμιάδη        

Επαγγελματία Εκπαιδευτή Σκύλων
Kynagon Positive Dog Training 
Τηλ. 6979.98.66.30
info@kynagon.gr | http://www.kynagon.gr


Η σημαντικότητα της κοινωνικοποίησης καθ’όλη την διάρκεια της ανάπτηξης

kanonikopoihshΣυναντώ πολλά σκυλιά με προβλήματα που προκλήθηκαν από την έλλειψη κοινωνικοποίησης όταν ήταν κουτάβια, κάτι που θα μπορούσε πολύ εύκολα να αποφευχθεί.

Η πιο κατάλληλη στιγμή για κοινωνικοποίηση είναι η περίοδος μεταξύ 4 και 12 εβδομάδων. Οι εμπειρίες σε αυτή την περίοδο θα καθορίσουν την μετέπειτα ενήλικη προσωπικότητα του σκύλου  και θα δείξουν αν αυτό θα είναι επιθετικό, φοβικό ή κυριαρχικό όταν συναντήσει μια καινούρια κατάσταση στο μέλλον.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η συμπεριφορά της μητέρας  επηρεάζει την μελλοντική συμπεριφορά των κουταβιών – οι πιο αυστηρές μητέρες (αυτές που έχουν πιο κυριαρχικές συμπεριφορές) συχνά κάνουν φοβικά και παθητικά κουτάβια, αντίθετα μητέρες που δείχνουν λιγότερη κυριαρχικότητα, αντίστοιχα κάνουν κουτάβια κυριαρχικά και δύσκολα στην εκπαίδευση.

Μεταξύ της 3 και 5 εβδομάδας τα κουτάβια εξερευνούν και έχουν μια θετική οπτική για τα πάντα, έχοντας λίγη ή καθόλου φοβία. Αυτή η συμπεριφορά αναπτύχθηκε στις αγέλες των λύκων, ώστε τα μικρά τους να μάθουν πολύ γρήγορα τον κόσμο γύρω τους. Έτσι τα κουτάβια μαθαίνουν πως να αλληλεπιδρούν με τα άλλα σκυλιά κατά την διάρκεια του παιχνιδιού, τον σωστό τρόπο που να δαγκώνουν και φυσικά την γλώσσα σώματος των σκύλων. Αυτή είναι η πιο κατάλληλη στιγμή για τον εκτροφέα να γνωρίσει στα κουτάβια πληθώρα ερεθισμάτων που θα συναντήσουν αργότερα στη ζωή τους.

Φυσικά κατά την όλη διαδικασία δεν πρέπει να υπερεκτεθούν τα κουτάβια μονομιάς σε καταστάσεις και ερεθίσματα – τα πάντα πρέπει να γίνουν σταδιακά. Όμως όσα περισσότερα γνωρίσουν σε αυτή την ηλικία, τόσο πιο εύκολο θα τους είναι να αντιμετωπίσουν καινούριες εμπειρίες  στη ζωή τους.

Στην ηλικία μεταξύ των 6 και 8 εβδομάδων, τα κουτάβια αναπτύσσουν ισχυρούς δεσμούς με τους γύρω τους(τα περισσότερα κουτάβια πάνε στο καινούριο τους σπίτι στην ηλικία των 7 -8 εβδομάδων) μεταξύ 8-10 εβδομάδα μπαίνουν στην φάση των φοβιών – είναι σημαντικό λοιπόν, να τα προσέχουμε καθ όλη την διάρκεια αυτής της περιόδου, ειδικά όταν βρίσκονται στον έξω κόσμο, έτσι ώστε να μπορέσουμε να παρέμβουμε και να μην επιτρέψουμε να τους συμβεί οτιδήποτε δυσάρεστο.

Αυτή την περίοδο, δυστυχώς, έχουν και την πρώτη τους επαφή με τον κτηνίατρο(για τον εμβολιασμό). Αν ο κτηνίατρος δεν συμπεριφερθεί με ευαισθησία στο κουτάβι, θα του προκαλέσει φοβία στην μετέπειτα ζωή του.
Υπάρχουν κάποιοι χώροι (πολύ λίγοι εδώ στην Ελλάδα)όπου διοργανώνονται συναντήσεις για κουτάβια πριν ολοκληρωθεί ο εμβολιασμός τους, με σκοπό να γνωριστούν μεταξύ τους κουτάβια από διαφορετικές ράτσες, με διαφορετικούς ιδιοκτήτες, όπου πάντα πρέπει να βρίσκονται υπό στενή παρακολούθηση, για να αποφύγουμε την πρόκληση φοβιών σε σκυλιά.
Αν κάτι, παρόλα ταύτα, φοβίσει το κουτάβι σας κατά την περίοδο αυτή, θα πρέπει να «στήσετε» το συντομότερο μια παρόμοια κατάσταση, αλλά υπό ελεγχόμενες συνθήκες αυτήν την φορά, με σκοπό να έχει θετικό αποτέλεσμα.

Σε όλες τις καινούριες εμπειρίες πρέπει να προσέχουμε τα κουτάβια μας και να είμαστε σίγουροι ότι δεν τα έχουμε βομβαρδίσει με νέες εμπειρίες παρα μόνο τα αφήσαμε  να γνωριστούν με τον γύρω κόσμο και να νιώσουν άνετα μέσα σ’ αυτόν. Παρατηρώντας την γλώσσα σώματος καταλαβαίνουμε πότε είναι ευτυχισμένα  σε μια κατάσταση και αν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε παιχνίδι ή φαγητό για να τα βοηθήσουμε να ηρεμήσουν και να  νιώσουν ασφάλεια.

Ας θυμηθούμε ότι τα κουτάβια έχουν διαφορετική αντίληψη για τον κόσμο (λόγο της διαφορετικότητας της ακοής, όρασης και όσφρησης τους και φυσικά λόγο της  διαφορετικότητας της αντίληψής τους)έτσι θα τα εκθέσουμε σε καταστάσεις λιγότερο έντονες, όπως ακριβώς τους πρέπει.

Η κοινωνικοποίηση είναι μια διαρκής διαδικασία, που πρέπει να συνεχίζεται σε όλη την διάρκεια της ζωής του σκύλου, για να έχουμε ισορροπημένα και ευτυχισμένα σκυλιά.

Tου Δημοσθένη Μουμιάδη        
Επαγγελματία Εκπαιδευτή Σκύλων
Kynagon Positive Dog Training 
Τηλ. 6979.98.66.30
info@kynagon.gr | http://www.kynagon.gr


Γιατί ο σκύλος μου…..;

 

skylos-kylieteΈχουμε πάει βόλτα στο βουνό ή στο πάρκο και ενώ περνάμε υπέροχα κάνοντας βόλτα με τον σκύλο μας, ξαφνικά τα πάντα αλλάζουν…..μάλλον καλύτερα θα έλεγα αρχίζουν να μυρίζουν….άσχημα!
Ο μικρός φίλος μας, έχει ήδη μυρίσει το κουφάρι ενός ζώου και κυλιέται με πάθος πάνω στην πηγή της δυσάρεστης οσμής που έχει εντοπίσει.

Το πιο πιθανό είναι να κάνει το ίδιο σε περιτώματα και ούρα άλλου ζώου, ή ακόμα σε έμμετο ή οτιδήποτε άλλο που έχει ιδιαίτερα άσχημη οσμή.

Γιατί άραγε τα σκυλιά επιλέγουν να κάνουν αυτήν την συμπεριφορά;

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες που επιχειρούν να εξηγήσουν γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό, έχουμε όμως μόνο ενδείξεις που καμία δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα. Μπορούμε να κάνουμε μόνο υποθέσεις που σε πολλές περιπτώσεις αυτές έχουν κάποια βάση.

Ας σημειώσουμε εδώ ότι δεν υιοθετούν όλα τα σκυλιά αυτή την συμπεριφορά και κάποια άλλα την κάνουν μόνο περιστασιακά.

Θα αρχίσουμε λέγοντας ότι τα σκυλιά έχουν μεγάλες οσφρητικές ικανότητες. Διαθέτουν πάνω από 220 εκατομμύρια οσφρητικούς δέκτες ενώ εμείς μόνο 5 εκατομμύρια. Θα υποθέταμε ότι οι δυσάρεστες μυρωδιές θα τους ήταν αφόρητο να τις ανεχθούν, αντιθέτως τις βρίσκουν ιδιαίτερα ελκυστικές. Δεδομένου του ότι τα περιτώματα μεταφέρουν λεπτομερής πληροφορίες για το ζώο που τις παρήγαγε, μπορούμε να φανταστούμε γιατί, τελικά το μεγάλο ενδιαφέρον που δείχνουν γι αυτά.

Παλιότερα θεωρούσαν την συμπεριφορά ως μια κίνηση ανάγκης να αποβάλουν τις ψείρες ή τους ψύλλους, κάτι πού  όμως δεν ευσταθεί από την στιγμή που ακριβώς τέτοιες μυρωδιές τα έλκουν, αλλά και τα σκυλιά που το έκαναν είχε διαπιστωθεί ότι δεν είχαν τέτοιου είδους ζωύφια.

Η πιο απλή ερμηνεία λέει ότι ο σκύλος την θεωρεί ως μια ελκυστική μυρωδιά και θέλει να την έχει πάνω του, κάτι σαν κολόνια. Έρχεται χαρούμενο σε μας θέλοντας πιθανόν να μας δείξει τι ενδιαφέρουσα μυρωδιά βρήκε και το διασκεδάζει. Παρόμοιο μ αυτό που κάνει η γάτα φέρνοντάς μας αυτό που έχει πιάσει, ως δώρο και λόγο να την επιβραβεύσουμε.

Σε αρκετές περιπτώσεις, και ως κατάλοιπο του πρωτόγονου κυνηγετικού ενστίκτου, τα σκυλιά κυλιούνται σε βρομιές σε μια προσπάθεια συγκάλυψης της μυρωδιάς τους, έτσι ώστε να μην γίνονται αντιληπτά από το θήραμά τους. Κάτι παρόμοιο  κάνουν και οι λύκοι κατά την διάρκεια που κυνηγούν.

Όσοι έχουν σκυλιά θα έχουν παρατηρήσει ότι, μόλις κάνουν μπάνιο στο σκύλο τους, αυτός κυλιέται μανιωδώς παντού. Πιθανόν και σε βρομιές. Είναι απλά μια προσπάθεια του ζώου να ανακτήσει την μυρωδιά του που έχει χάσει με το μπάνιο. Μια μυρωδιά που είναι σημαντική γιατί περιέχει όλες τις πληροφορίες της ταυτότητας του σκύλου.

Όποιος και αν είναι, στ αλήθεια ο λόγος, μην μαλώνετε τον σκύλος σας για μια συμπεριφορά φυσιολογική για τον ίδιο – όσο σιχαμερή κι αν είναι για μας. Δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα και ο σκύλος το πιθανότερο είναι να ξαναπάει κάποια άλλη στιγμή και ιδιαίτερα όταν δεν τον βλέπουμε.

Εκείνο που μπορείτε να κάνετε είναι να μάθετε ένα πολύ καλό  «Άστο» στον σκύλο σας – επιβραβεύοντας τον μόλις έρθη κοντά σας – και να απομακρυνθείτε μακριά από  αυτό το σημείο. Πολλές φορές πιθανόν και να μην προλάβετε….και είδη ο σκύλος να έχει κάνει την «ζημιά» οπότε καλό είναι στην βόλτα σας να κουβαλάτε και κανένα πακέτο αρωματικά μαντιλάκια (μωρομάντιλα) για να τον σκουπίσετε από την δυσάρεστη μυρωδιά.

Tου Δημοσθένη Μουμιάδη        
Επαγγελματία Εκπαιδευτή Σκύλων
Kynagon Positive Dog Training 
Τηλ. 6979.98.66.30
info@kynagon.gr | http://www.kynagon.gr


Επικοινωνία – Σημαντικός παράγοντας επιβίωσης

 

epikoinonia-simantikos-paragontasΣτον κόσμο των σκύλων (και όλων των ζώων),όπου δεν υπάρχει ο λόγος, η επικοινωνία είναι εφικτή και αναπόφευκτη. Τα σκυλιά επικοινωνούν  μεταξύ τους μέσω εκφράσεων του σώματος και του προσώπου και δίνουν σαφής και λεπτομερείς πληροφορίες των προθέσεών τους και της διάθεσής τους. Η επικοινωνία είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την επιβίωση και συνέχιση των ειδών.

Η υιοθέτηση ενός αποτελεσματικού συστήματος επικοινωνίας είναι σημαντική στα κοινωνικά ζώα (αυτά δηλαδή που ζουν σε κοινωνίες ), καθώς με αυτό τον τρόπο μπορούν να αναπαραχθούν, να μεγαλώσουν απογόνους και να αποφεύγουν τις συμπλοκές και συνεπακόλουθα την πιθανότητα να πεθάνουν. Μέσω ενός πολυπράγμονος συστήματος επικοινωνίας μπορούν να αποφύγουν τον τραυματισμό ή και τον θάνατο ως συνέπεια μιας μάχης. Το μαρκάρισμα της περιοχής τους, οι εκφράσεις του προσώπου και οι στάσεις του σώματος, όπως και οι ακουστικές εκφράσεις, τους δίνουν την δυνατότητα να ξεκαθαρίσουν τις προθέσεις τους απέναντι στους άλλους.

Πολλές φορές, εμείς οι άνθρωποι, είτε αγνοούμε είτε παρερμηνεύουμε τα σήματα επικοινωνίας του σκύλου μας. Η άγνοια και η αδυναμία μας να καταλάβουμε τις πληροφορίες που μας δίνει, προκαλούν  τριβές στην μεταξύ μας σχέση αλλά και στην σχέση του με τα υπόλοιπα μέλη του είδους του.

Αν παρατηρούσαμε μια καθημερινή βόλτα με τον σκύλο μας, θα ήμασταν σε θέση να αναγνωρίσουμε πολλά από τα σήματα επικοινωνίας που χρησιμοποιεί, στην προσπάθειά του να γνωρίσει το περιβάλλον του και να υπάρξει μέσα σε αυτό με ασφάλεια.

Οι περισσότερες πληροφορίες δίνονται στον σκύλο από τον κατακλυσμό οσμών του περιβάλλοντος. Καθώς η όσφρηση του ξεπερνάει κατά πολύ αυτή του ανθρώπου, όλες οι απαραίτητες γι αυτό, πληροφορίες βρίσκονται στο έδαφος και στον αέρα. Έτσι ο σκύλος μυρίζοντας στο έδαφος, μπορεί να αναγνωρίσει ποια άλλα σκυλιά έχουν περάσει από το σημείο πριν από αυτόν, ποια θέση ιεραρχικά κατέχουν στην «αγέλη » τους και ποιο είναι το φύλλο τους.

Ο αέρας περιέχει χημικές πληροφορίες που αυτόματα ο σκύλος μετατρέπει σε ανάγκη μαρκαρίσματος της περιοχής του ή ακόμα και σε  αναζήτηση για αναπαραγωγή. Τα αρσενικά σκυλιά στην βόλτα μαρκάρουν συνεχώς την περιοχή τους, ως ορισμό των ορίων της περιοχής κυριαρχίας τους.

Σαφώς και το γάβγισμα του σκύλου αποτελεί έκφραση επικοινωνίας. Πρωταρχικός λόγος είναι για να ειδοποιήσει πως κάποιος έχει εισβάλει στην περιοχή του. Αυτή είναι μια πρακτική που έχει ενισχυθεί στο ζώο από τα πρώτα στάδια της εξημέρωσής του, καθώς σκοπός του υπήρξε η ειδοποίηση της πρωτόγονης ομάδας των ανθρώπων, για τον κίνδυνο που βρισκόταν κοντά. Τα σκυλιά σήμερα γαβγίζουν και από ανία ή και από ανάγκη να ξεσηκώσουν την οικογένεια για παιχνίδι. Στην χειρότερη πρακτική του, το γάβγισμα έχει ενισχυθεί απλά γιατί ανταποκριθήκαμε σε αυτό από μικρή ηλικία και συνεχίζουμε, λανθασμένα να το ενισχύουμε. Ο τόνος του γαυγίσματος είναι χαρακτηριστικός σε κάθε σκύλο και εύκολα αναγνωρίσιμος. Ένα χαμηλό γάβγισμα, δηλώνει ανία και παραμέληση. Ένα δυνατό και επίμονο, εισβολή στην περιοχή του σκύλου.
Τα σκυλιά επικοινωνούν και με την αφή. Η μητέρα θα φροντίσει τα κουτάβια της γλείφοντας και καθαρίζοντάς τα. Θα τα κρατήσει ζεστά και θα τα ταίσει. Σπάνια, συμβαίνει, να τα νουθετήσει δαγκώνοντας τα. Τα μικρά θα δείξουν σεβασμό προς τα μεγαλύτερα σκυλιά, γλείφοντας τα στο πρόσωπο.

Οι εκφράσεις του προσώπου και οι στάσεις του σώματος του σκύλου είναι ξεκάθαρα σήματα επικοινωνίας. Η θέση της ουράς και οι κινήσεις της αποτελούν μια πρακτική ενημέρωσης της διάθεσης του σκύλου. Σε μια συνάντηση σκύλων τρία πράγματα θα συμβούν….

α) θα κάνουν σήματα ηρεμίας και θα τα βρουν μεταξύ τους

β) ένας από τους δύο θα κάνει πίσω – η αναγνώριση της ανωτερότητας του αντιπάλου είναι σημαντικό στην επιβίωση, αφού σκοπός του σκύλου είναι να αποφύγει πιθανό τραυματισμό ή και θάνατο

γ) θα επέλθει η σύγκρουση. Λίγο πριν ένας σκύλος επιτεθεί κάνει ξεκάθαρα σήματα. Σε τελικό στάδιο θα μείνει σταθερός και θα παγώσει το βλέμμα του σε κάποιο συγκεκριμένο στόχο. Θα δείξει τα δόντια του και θα γρυλίσει απειλητικά. Το σώμα του  θα είναι ακίνητο και η ουρά του σε ευθεία γραμμή με το σώμα, επίσης ακίνητη, όλα σήματα επιθετικότητας. Αν είναι ο σκύλος μας πρέπει να απομακρυνθούμε από το ερέθισμα αμέσως, αν είναι ξένος ο σκύλος, πρέπει να περιμένουμε επίθεση.

Η ποικιλία των τρόπων επικοινωνίας που χρησιμοποιούν τα ζώα για να συνυπάρξουν και να επιβιώσουν, είναι στ αλήθεια αξιοθαύμαστη. Οι αισθήσεις σε συνεργασία με το σώμα και το πρόσωπο απαρτίζουν  ένα καλά οργανωμένο σύστημα επικοινωνίας. Η καθαρότητα της μετάδοσης των μηνυμάτων, έχει μόνο αντίπαλο τις καιρικές συνθήκες και τις μακρινές αποστάσεις – αφού κάποια σήματα χάνονται σε μακρινές αποστάσεις ή παρεμποδίζονται από τον άσχημο καιρό.

Όσο δύσκολο και αν είναι καμιά φορά για μας τους ανθρώπους να έχουμε επικοινωνία μεταξύ μας, τόσο εύκολο μοιάζει να είναι για τους σκύλους.
Τελικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι όπου υπάρχει ο λόγος υπάρχει  επικοινωνία. Στην επικοινωνία όμως, ο λόγος δεν είναι απαραίτητος.

Tου Δημοσθένη Μουμιάδη        
Επαγγελματία Εκπαιδευτή Σκύλων
Kynagon Positive Dog Training 
Τηλ. 6979.98.66.30
info@kynagon.gr | http://www.kynagon.gr


Μέθοδοι Εκτροφής

Μερικές φορές αναρωτιόμαστε πώς δημιουργήθηκε μία φυλή σκύλων ή γιατί σε μια φυλή αναγνωρίζουμε περισσότερους του ενός τύπους. Γιατί κάποια εκτροφή υπερέχει άλλων σε μορφολογικά ή (και) εργασιακά χαρίσματα. Γιατί και πώς υπάρχει η ικανότητα ενός επιβήτορα ή μιας μητέρας να βάζουν τη σφραγίδα των χαρακτηριστικών τους στους απογόνους τους με υψηλό ποσοστό πρόβλεψης.

Πως θα αποφύγουμε εκφυλιστικά φαινόμενα στους σκύλους. Τις απαντήσεις τις έχουν δώσει πριν πολλά χρόνια οι λάτρεις των καθαρόαιμων σκύλων, οι κυνοτέχνες, με τις μεθόδους εκτροφής.
Σήμερα με την πρόοδο της επιστήμης που ονομάζεται Γενετική και την ανάλυση του Γενετικού Κώδικα έρχεται να επιβεβαιωθεί η σκληρή δουλειά που έκαναν ταλαντούχοι Εκτροφείς βασιζόμενοι στην παρατήρηση και το πείραμα.Οι μέθοδοι εκτροφής (αναπαραγωγής) σκύλων είναι: Α) Η Ενδογαμική ή Συγγενική που ανάλογα με το βαθμό συγγενείας διακρίνεται σε Κλειστή Αναπαραγωγή ή Γραμμική Αναπαραγωγή. Β) Η Εξωδιασταύρωση και Γ) Η Εξωφυλετική Διασταύρωση
Ας τις δούμε μία μίαΙΝBREEDING : ENΔΟΓΑΜΙΚΗ ή ΣΥΓΓΕΝΙΚΗΟ σκοπός της ενδογαμικής μεθόδου είναι να σταθεροποιήσει ορισμένα χαρακτηριστικά ή την επιρροή ορισμένων προγόνων πάνω στους απογόνους. Η διαδικασία ποικίλει σε βαθμίδα από την πολύ κοντινή συγγενική έως την ήπια γραμμική μέθοδο αναπαραγωγής. Παρόλο που η ενδογαμική εκτροφή μπορεί να αποβεί καταστροφική για τη γονιμότητα, τη ζωντάνια (υγεία) και την αθλητική ικανότητα στους απογόνους, μπορεί εξίσου να αποδώσει τα μέγιστα στην εγκαθίδρυση γραμμών αίματος (που σταθερά κληροδοτούν σημαντικά χαρακτηριστικά στους απογόνους τους). Επειδή οι περισσότερες φυλές δημιουργήθηκαν με τη μέθοδο της ενδογαμικής αναπαραγωγής, η εκτροφή καθαρόαιμων σκύλων είναι, εξ’ ορισμού, μια μορφή ενδογαμικής αναπαραγωγής. Για μερικές φυλές έχει χρησιμοποιηθεί πολύ περισσότερο αυτή η μέθοδος απ’ ότι για άλλες. (Ο βαθμός ενδογαμικής εκτροφής εξαρτάται από τον αριθμό των κοινών προγόνων, από το πόσο πίσω στο γενεαλογικό χάρτη εμφανίζονται και από το πόσο συχνά εμφανίζεται κάθε ένας από αυτούς.)

Από γενετικής απόψεως, η ενδογαμική μέθοδος έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των ζευγών ομοζυγωτών γονιδίων στους απογόνους. Ομοζυγωτία υπάρχει όταν δύο ζεύγη χρωμοσωμάτων έχουν το ίδιο άλληλο (γονιδιακό τύπο) στο αντίστοιχο σημείο. Επειδή δύο στενά συγγενικά άτομα τείνουν να έχουν περισσότερα ίδια άλληλα (λόγω κληρονομικότητας) απ’ ότι δύο μη σχετιζόμενα άτομα, το ζευγάρωμα μεταξύ τους παρέχει μεγαλύτερες πιθανότητες να δημιουργηθούν ζεύγη ταυτόσημων αλλήλων στους απογόνους τους. Αυτή η αύξηση της ομοζυγωτίας σχετίζεται άμεσα με την εμφάνιση τόσο των επιθυμητών όσο και των επιζήμιων χαρακτηριστικών, τα οποία δεν ήταν απαραιτήτως εμφανή στον πατέρα και τη μητέρα.

Όταν χρησιμοποιούμε την ενδογαμική μέθοδο εκτροφής σκύλων αδιάκριτα, χωρίς να απομακρύνουμε από το εκτροφικό πρόγραμμα τα προβληματικά ζώα, πολλά ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά μπορεί να γίνουν κυρίαρχα στους απογόνους τους. Για παράδειγμα, μπορεί να μειωθεί η δυνατότητα αντίστασης του οργανισμού στις ασθένειες. Αυτή η μη επιλεκτική εκτροφή σχετίζεται άμεσα και με τη μείωση της γονιμότητας, την αύξηση των αποβολών και τη γέννηση νεκρών κουταβιών. Μερικές βασικές αρχές της γενετικής μας δείχνουν για ποιο λόγο αυτά τα χαρακτηριστικά σχετίζονται άμεσα με την ενδογαμική μέθοδο αναπαραγωγής.

Όταν δύο μη συγγενείς σκύλοι ζευγαρώνουν, οι πιθανότητες του συνδυασμού διαφορετικών αλλήλων στα έμβρυα είναι υψηλές. Από την άλλη πλευρά, το ζευγάρωμα κοντινών συγγενών αυξάνει τις πιθανότητες της δημιουργίας ζυγών ταυτόσημων αλλήλων (αυξάνει την ομοζυγωτία). Ως αποτέλεσμα αυτής της αυξημένης ομοζυγωτίας έρχεται η μείωση του αριθμού των ετερόζυγων ζευγών γονιδίων και, επομένως, η μείωση της ετέρωσης (δηλ. απώλεια ζωντάνιας (υγείας) και γονιμότητας). Παρόλο που η αιτία αυτής της σχέσης των αλλήλων δεν είναι ξεκάθαρη, οι γενετιστές πιστεύουν ότι αυτή είναι που συμβάλλει στη γενικότερη ποιότητα του ατόμου. Επομένως, όσο η ομοζυγωτία αυξάνεται μέσα στους σκύλους ενός εκτροφείου, τόσο μειώνεται η ελεγχόμενη από τα κυρίαρχα άλληλα ποιότητα της φυσικής κατάστασης.

Πολλά από τα ανεπιθύμητα γονίδια που επηρεάζουν τη γενικότερη υγεία και τη γονιμότητα του σκύλου, είναι υποτελή. Ευτυχώς, δεν ασκούν καμία επιρροή στην περίπτωση της ετεροζυγωτίας, αφού η επίδραση του υποτελούς αλλήλου καλύπτεται πλήρως από την επίδραση του αντίστοιχου κυρίαρχου αλληλου. Επειδή το συνολικό αποτέλεσμα της ενδογαμικής μεθόδου είναι η αύξηση της ομοζυγωτίας, αυξάνεται επίσης και ο αριθμός των ομοζυγωτών υποτελών. Έτσι, αρχίζει να βγαίνει στην επιφάνεια η επίδραση των ανεπιθύμητων υποτελών γονιδίων. Αυτή η μέθοδος δε δημιουργεί ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά, αλλά φέρνει στην επιφάνεια υποτελή άλληλα που ευθύνονται για υπάρχουσες αλλά κρυμμένες αδυναμίες στον πατέρα και τη μητέρα. Η επιτυχημένη εκτροφή απαιτεί την απομάκρυνση των κακής ποιότητας ζώων για πολλές γενεές (ώστε να καταστεί δυνατό να εξαφανιστούν κάποια από τα ανεπιθύμητα υποτελή γονίδια από τα ζώα εκτροφής) κι αυτό μπορεί να μην είναι δυνατό να γίνει από ορισμένους εκτροφείς. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο χρονικό, αλλά και οικονομικό, καθώς θα πρέπει να αλλάζει και να ανανεώνεται ο αριθμός των σκύλων του εκτροφείου. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά που εμφανίζονται στους σκύλους ενός εκτροφείου (όπως, για παράδειγμα, μείωση του ρυθμού ανάπτυξης και μείωση του μεγέθους), έρχονται σε μεγάλη αντίθεση με εκείνα τα χαρακτηριστικά για τα οποία οι εκτροφείς επιλέγουν τα ζώα τους. Έτσι, ο εκτροφέας μπορεί να είναι αρνητικός όταν έρχεται η στιγμή να αποφασίσει τον αποκλεισμό ενός ζώου από την αναπαραγωγή.

Ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της ενδογαμικής μεθόδου είναι ότι αυξάνει την υπεροχή ατόμων σε ένα εκτροφείο και επομένως βοηθά στη δημιουργία ξεχωριστών γραμμών που κληροδοτούν τα χαρακτηριστικά τους με σταθερότητα στους απογόνους τους. Αυτή η επικράτηση – υπεροχή (η ικανότητα ενός επιβήτορα ή μιας μητέρας να βάζουν τη σφραγίδα των χαρακτηριστικών τους στους απογόνους τους με υψηλό ποσοστό πρόβλεψης) είναι το αποτέλεσμα ενός γονέα που είναι ομοζυγώτης για σημαντικά επιθυμητά χαρακτηριστικά. Όταν αυτός ο γονέας φέρει δύο ταυτόσημα άλληλα σε αντίστοιχες θέσεις ενός ζεύγους χρωμοσωμάτων, μεταδίδει αυτό το άλληλο στο ίδιο σημείο του χρωμοσώματος των απογόνων του. Εάν δύο τέτοιοι γονείς ζευγαρώσουν, οι απόγονοί τους θα φέρουν πάντα το ίδιο επιθυμητό χαρακτηριστικό. Επομένως, όσο η ενδογαμική μέθοδος αυξάνει την ομοζυγωτία, τόσο ενδυναμώνει και την επικράτηση (χαρακτηριστικών). (Αυτό βέβαια αποτελεί πλεονέκτημα μόνο αν οι γονείς είναι ομοζυγώτες για επιθυμητά χαρακτηριστικά.)

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η μέθοδος ενδογαμικής εκτροφής φέρνει στην επιφάνεια ορισμένες αδυναμίες των ζώων ενός εκτροφείου. Η αποκάλυψη αυτών των ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο μέσο για τη συνολικότερη βελτίωση σε ένα μεγάλο εκτροφικό πρόγραμμα. Θέτοντας ορισμένες κατευθυντήριες επιλογές και απορρίπτοντας με προσοχή τα άτομα που εμφανίζουν κληρονομικές αδυναμίες, ο εκτροφέας μπορεί αργά αλλά σταθερά να απομακρύνει τα ανεπιθύμητα υποτελή γονίδια από τα ζώα εκτροφής του. Η υγεία και η γονιμότητα μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά με το συνδυασμό της μεθόδου με προσεκτική επιλογή.

Ένα επιτυχημένο πρόγραμμα εκτροφής με ενδογαμική μέθοδο απαιτεί καλούς (ποιοτικούς) γεννήτορες και αυστηρή απομάκρυνση των ζώων που φέρουν τα ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά για πολλά χρόνια. Για το λόγο αυτό, η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται συνήθως από τους έμπειρους εκτροφείς, σε μεγάλα εκτροφεία για την παραγωγή εξαιρετικής ποιότητας ζώων. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την εγκαθίδρυση φυλών, ή ξεκάθαρων τύπων, όσον αφορά συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως το χρώμα ή το μέγεθος.

CLOSEBREEDING : KΛΕΙΣΤΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

Είναιτο εκτροφικό σύστημα όπου χρησιμοποιείται η ενδογαμική μέθοδος σε υπερβολή, όπως το ζευγάρωμα μεταξύ αδελφών ή γονέων με τα παιδιά τους, Τα καταστροφικά αποτελέσματα της ενδογαμικής μεθόδου (όπως η μείωση της ζωντάνιας, της γονιμότητας, της αθλητικής ικανότητας και του μεγέθους) συνήθως γίνονται ακόμη πιο έντονα στο Κλειστό σύστημα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν οι γεννήτορες δεν είναι αρίστης ποιότητας και όταν δεν απομακρύνονται από το εκτροφικό πρόγραμμα οι προβληματικοί σκύλοι. Αυτό το σύστημα μπορεί να φέρει εξαιρετικά καλά ή ιδιαίτερα φτωχά αποτελέσματα. Η επιτυχία ή η αποτυχία εξαρτώνται από παράγοντες όπως ο σχεδιασμός, οι γεννήτορες, ο αποκλεισμός των προβληματικών σκύλων από την αναπαραγωγή, την πληρότητα του γενεαλογικού χάρτη, την απόδοση σε εκθέσεις μορφολογίας και αγώνες εργασίας κ.λ.π. Η αδιάκριτη εφαρμογή αυτού του συστήματος μπορεί να αποβεί καταστροφική για τη συνολική ποιότητα των απογόνων. Για να αποφευχθεί η καταστροφή, πριν χρησιμοποιηθεί αυτή η μέθοδος, θα πρέπει να γίνει προσεκτική μελέτη των αρετών και των αδυναμιών των γεννητόρων. Μόνο αρσενικοί και θηλυκές της καλύτερης ποιότητας μπορούν να χρησιμοποιηθούν με σχετική ασφάλεια σε ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα Κλειστής εκτροφής.

Το κλειστό σύστημα εκτροφής αποτελεί πολύτιμο αρωγό για τη γενετική έρευνα, αφού φέρνει στην επιφάνεια τους κρυμμένους γονότυπους που φέρει ένα άτομο. Λόγω της ακραίας φύσης της μεθόδου και της πιθανότητας να προκαλέσει ανεπιθύμητα αποτελέσματα στους απογόνους, το κλειστό σύστημα εκτροφής δε χρησιμοποιείται συχνά από τους εκτροφείς σκύλων. Ορισμένοι εκτροφείς, που έχουν μεγάλο και καλά οργανωμένο πρόγραμμα, μπορεί να χρησιμοποιήσουν αυτό το σύστημα για να ελέγξουν τους απογόνους των επιβητόρων τους. (Μια μέθοδος ελέγχου επιβητόρων είναι το ζευγάρωμά του με πολλές από τις κόρες του. Η μελέτη των απογόνων καθορίζει το αν εκείνος φέρει ανεπιθύμητα γονίδια κρυμμένα σε ετεροζυγωτική κατάσταση.) Αφού ο επιβήτορας αποδείξει ότι είναι εξαιρετικού γονοτύπου, ο έμπειρος εκτροφέας μπορεί να αποφασίσει να συνεχίσει μ’ αυτή τη μέθοδο για να αυξήσει την υπεροχή των μελλοντικών γεννητόρων

.

LINEBREEDING : ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

Η μέθοδος της Γραμμικής Αναπαραγωγής είναι η πλέον συντηρητική μορφή ενδογαμικής εκτροφής και συνήθως σχετίζεται με αργή βελτίωση και περιορισμένο κίνδυνο παραγωγής ανεπιθύμητων ατόμων. Αφορά το ζευγάρωμα μεταξύ κοντινών ή μακρινών συγγενικών σκύλων, αλλά δε βασίζεται στις διαρκείς συζεύξεις μεταξύ πατέρα-κόρης, μητέρας-γιου ή αδελφού-αδελφής. Ο κύριος σκοπός της γραμμικής εκτροφής είναι η μετάδοση ενός μεγάλου ποσοστού γονιδίων ενός εξαιρετικού προγόνου από γενιά σε γενιά χωρίς να προκληθεί αύξηση στη συχνότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών, γεγονός που συμβαίνει με την ενδογαμική μέθοδο.

Επειδή η μέθοδος της γραμμικής αναπαραγωγής δε βασίζεται απόλυτα στο ζευγάρωμα πολύ συγγενών ατόμων (με πολύ όμοιους γονότυπους), δεν προκαλεί υποχρεωτικά ταχεία αύξηση στα ζεύγη των ομοζυγωτών γονιδίων. Ως εκ τούτου, δε φέρνει στην επιφάνεια τα ανεπιθύμητα υποτελή γονίδια με τόσο εκτενή τρόπο όσο το κλειστό σύστημα. Για το λόγο αυτό, η γραμμική αναπαραγωγή είναι, σε γενικές γραμμές, το ασφαλέστερο συγγενικό πρόγραμμα εκτροφής για τους περισσότερους εκτροφείς.

Το εντατικό ενδογαμικό πρόγραμμα (και η αυξημένη ομοζυγωτία που συνεπάγεται) συχνά σχετίζεται άμεσα με μια αύξηση στην έκφραση πολλών ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών. Επομένως, ο εκτροφέας που στηρίζεται στη γραμμική αναπαραγωγή θα πρέπει να μελετάει τους γενεαλογικούς χάρτες των γεννητόρων κάθε πιθανού ζευγαρώματος με προσοχή και να καθορίζει το αν τα δύο ζώα που θα χρησιμοποιηθούν έχουν κοντινή σχέση καθώς και το πόσο κοντινή είναι η σχέση αυτή. Ακολουθώντας συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές, ο εκτροφέας μπορεί να περιορίσει την ενδογαμική μέθοδο (και επομένως την ομοζυγωτία) στα ζώα εκτροφής του, αυξάνοντας ταυτόχρονα την επιρροή ενός κοινού προγόνου σε ολόκληρη τη γραμμή αίματος

OUTCROSSIG : EΞΩ-ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ

Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζουμε το ζευγάρωμα δύο σκύλων που δεν έχουν καμία συγγένεια μεταξύ των, στην περίπτωση αυτή δεν μπορούμε να έχουμε την παραμικρή ένδειξη για τα αποτελέσματα του ζευγαρώματος. Θα πρέπει να δώσουμε μεγάλη προσοχή στο φαινότυπο των γεννητόρων ή (και) στις εργασιακές των αρετές.

CROSSBREEDING : ΕΞΩΦΥΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ

Η εξωφυλετική διασταύρωση είναι το ζευγάρωμα δύο σκύλων που ανήκουν σε διαφορετικές φυλές. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία ετέρωσης, απότομης αύξησης δύναμης (υγείας) και γονιμότητας, που προκαλείται από την αύξηση την ετεροζυγωτίας. Επειδή οι σκύλοι από διαφορετικές φυλές συνήθως φέρουν πολύ διαφορετικούς γονότυπους, αυτή η μέθοδος προκαλεί μια ακόμη πιο ακραία μορφή ετέρωσης. Η πιθανότητα συμβολής ταυτόσημων αλλήλων από κάθε γονέα προς τους απογόνους είναι πάρα πολύ απίθανη. Η ετέρωση από την εξωφυλετική μέθοδο εκτροφής συχνά φαίνεται ως μια ξαφνική βελτίωση φυσικών χαρακτηριστικών, όπως το μέγεθος, η αντοχή, η αντίσταση στις ασθένειες κ.λ.π. Νέες φυλές εγκαθιδρύονται μερικές φορές από τα ζευγαρώματα μελών δύο ή περισσοτέρων φυλών και την προσεκτική ενδογαμική αναπαραγωγή των αρχικών απογόνων αυτών των ζευγαρωμάτων. Η εξωφυλετική αναπαραγωγή εισάγει (αρχίζει) την επιθυμητή αλλαγή, ενώ η ενδογαμική μέθοδος εκτροφής αυξάνει την πιθανότητα μετάδοσης των χαρακτηριστικών με σταθερό τρόπο από γενιά σε γενιά.

Υ.Γ. Τα ανωτέρω έχουν περισυλλεγεί από διάφορα βιβλία και το διαδύκτιο. Αποτελούν μέρος του σεμιναρίου περί εκτροφής που με την βοήθεια την συζύγου μου Ερήνης έχουμε κάνει σε ομίλους και σχολές εκπαιδευτών.

του Γιάννη ΝικολακόπουλουΠηγή: http://www.labradors.gr/ektrofi.htm