Επικοινωνία – Σημαντικός παράγοντας επιβίωσης

 

epikoinonia-simantikos-paragontasΣτον κόσμο των σκύλων (και όλων των ζώων),όπου δεν υπάρχει ο λόγος, η επικοινωνία είναι εφικτή και αναπόφευκτη. Τα σκυλιά επικοινωνούν  μεταξύ τους μέσω εκφράσεων του σώματος και του προσώπου και δίνουν σαφής και λεπτομερείς πληροφορίες των προθέσεών τους και της διάθεσής τους. Η επικοινωνία είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την επιβίωση και συνέχιση των ειδών.

Η υιοθέτηση ενός αποτελεσματικού συστήματος επικοινωνίας είναι σημαντική στα κοινωνικά ζώα (αυτά δηλαδή που ζουν σε κοινωνίες ), καθώς με αυτό τον τρόπο μπορούν να αναπαραχθούν, να μεγαλώσουν απογόνους και να αποφεύγουν τις συμπλοκές και συνεπακόλουθα την πιθανότητα να πεθάνουν. Μέσω ενός πολυπράγμονος συστήματος επικοινωνίας μπορούν να αποφύγουν τον τραυματισμό ή και τον θάνατο ως συνέπεια μιας μάχης. Το μαρκάρισμα της περιοχής τους, οι εκφράσεις του προσώπου και οι στάσεις του σώματος, όπως και οι ακουστικές εκφράσεις, τους δίνουν την δυνατότητα να ξεκαθαρίσουν τις προθέσεις τους απέναντι στους άλλους.

Πολλές φορές, εμείς οι άνθρωποι, είτε αγνοούμε είτε παρερμηνεύουμε τα σήματα επικοινωνίας του σκύλου μας. Η άγνοια και η αδυναμία μας να καταλάβουμε τις πληροφορίες που μας δίνει, προκαλούν  τριβές στην μεταξύ μας σχέση αλλά και στην σχέση του με τα υπόλοιπα μέλη του είδους του.

Αν παρατηρούσαμε μια καθημερινή βόλτα με τον σκύλο μας, θα ήμασταν σε θέση να αναγνωρίσουμε πολλά από τα σήματα επικοινωνίας που χρησιμοποιεί, στην προσπάθειά του να γνωρίσει το περιβάλλον του και να υπάρξει μέσα σε αυτό με ασφάλεια.

Οι περισσότερες πληροφορίες δίνονται στον σκύλο από τον κατακλυσμό οσμών του περιβάλλοντος. Καθώς η όσφρηση του ξεπερνάει κατά πολύ αυτή του ανθρώπου, όλες οι απαραίτητες γι αυτό, πληροφορίες βρίσκονται στο έδαφος και στον αέρα. Έτσι ο σκύλος μυρίζοντας στο έδαφος, μπορεί να αναγνωρίσει ποια άλλα σκυλιά έχουν περάσει από το σημείο πριν από αυτόν, ποια θέση ιεραρχικά κατέχουν στην «αγέλη » τους και ποιο είναι το φύλλο τους.

Ο αέρας περιέχει χημικές πληροφορίες που αυτόματα ο σκύλος μετατρέπει σε ανάγκη μαρκαρίσματος της περιοχής του ή ακόμα και σε  αναζήτηση για αναπαραγωγή. Τα αρσενικά σκυλιά στην βόλτα μαρκάρουν συνεχώς την περιοχή τους, ως ορισμό των ορίων της περιοχής κυριαρχίας τους.

Σαφώς και το γάβγισμα του σκύλου αποτελεί έκφραση επικοινωνίας. Πρωταρχικός λόγος είναι για να ειδοποιήσει πως κάποιος έχει εισβάλει στην περιοχή του. Αυτή είναι μια πρακτική που έχει ενισχυθεί στο ζώο από τα πρώτα στάδια της εξημέρωσής του, καθώς σκοπός του υπήρξε η ειδοποίηση της πρωτόγονης ομάδας των ανθρώπων, για τον κίνδυνο που βρισκόταν κοντά. Τα σκυλιά σήμερα γαβγίζουν και από ανία ή και από ανάγκη να ξεσηκώσουν την οικογένεια για παιχνίδι. Στην χειρότερη πρακτική του, το γάβγισμα έχει ενισχυθεί απλά γιατί ανταποκριθήκαμε σε αυτό από μικρή ηλικία και συνεχίζουμε, λανθασμένα να το ενισχύουμε. Ο τόνος του γαυγίσματος είναι χαρακτηριστικός σε κάθε σκύλο και εύκολα αναγνωρίσιμος. Ένα χαμηλό γάβγισμα, δηλώνει ανία και παραμέληση. Ένα δυνατό και επίμονο, εισβολή στην περιοχή του σκύλου.
Τα σκυλιά επικοινωνούν και με την αφή. Η μητέρα θα φροντίσει τα κουτάβια της γλείφοντας και καθαρίζοντάς τα. Θα τα κρατήσει ζεστά και θα τα ταίσει. Σπάνια, συμβαίνει, να τα νουθετήσει δαγκώνοντας τα. Τα μικρά θα δείξουν σεβασμό προς τα μεγαλύτερα σκυλιά, γλείφοντας τα στο πρόσωπο.

Οι εκφράσεις του προσώπου και οι στάσεις του σώματος του σκύλου είναι ξεκάθαρα σήματα επικοινωνίας. Η θέση της ουράς και οι κινήσεις της αποτελούν μια πρακτική ενημέρωσης της διάθεσης του σκύλου. Σε μια συνάντηση σκύλων τρία πράγματα θα συμβούν….

α) θα κάνουν σήματα ηρεμίας και θα τα βρουν μεταξύ τους

β) ένας από τους δύο θα κάνει πίσω – η αναγνώριση της ανωτερότητας του αντιπάλου είναι σημαντικό στην επιβίωση, αφού σκοπός του σκύλου είναι να αποφύγει πιθανό τραυματισμό ή και θάνατο

γ) θα επέλθει η σύγκρουση. Λίγο πριν ένας σκύλος επιτεθεί κάνει ξεκάθαρα σήματα. Σε τελικό στάδιο θα μείνει σταθερός και θα παγώσει το βλέμμα του σε κάποιο συγκεκριμένο στόχο. Θα δείξει τα δόντια του και θα γρυλίσει απειλητικά. Το σώμα του  θα είναι ακίνητο και η ουρά του σε ευθεία γραμμή με το σώμα, επίσης ακίνητη, όλα σήματα επιθετικότητας. Αν είναι ο σκύλος μας πρέπει να απομακρυνθούμε από το ερέθισμα αμέσως, αν είναι ξένος ο σκύλος, πρέπει να περιμένουμε επίθεση.

Η ποικιλία των τρόπων επικοινωνίας που χρησιμοποιούν τα ζώα για να συνυπάρξουν και να επιβιώσουν, είναι στ αλήθεια αξιοθαύμαστη. Οι αισθήσεις σε συνεργασία με το σώμα και το πρόσωπο απαρτίζουν  ένα καλά οργανωμένο σύστημα επικοινωνίας. Η καθαρότητα της μετάδοσης των μηνυμάτων, έχει μόνο αντίπαλο τις καιρικές συνθήκες και τις μακρινές αποστάσεις – αφού κάποια σήματα χάνονται σε μακρινές αποστάσεις ή παρεμποδίζονται από τον άσχημο καιρό.

Όσο δύσκολο και αν είναι καμιά φορά για μας τους ανθρώπους να έχουμε επικοινωνία μεταξύ μας, τόσο εύκολο μοιάζει να είναι για τους σκύλους.
Τελικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι όπου υπάρχει ο λόγος υπάρχει  επικοινωνία. Στην επικοινωνία όμως, ο λόγος δεν είναι απαραίτητος.

Tου Δημοσθένη Μουμιάδη        
Επαγγελματία Εκπαιδευτή Σκύλων
Kynagon Positive Dog Training 
Τηλ. 6979.98.66.30
info@kynagon.gr | http://www.kynagon.gr

Advertisements

Comments are disabled.

Αρέσει σε %d bloggers: